W sporach konsumenckich i gospodarczych bardzo często pojawia się pytanie: czy reklamować towar z tytułu rękojmi, czy skorzystać z gwarancji?
Choć oba mechanizmy dotyczą odpowiedzialności za wady rzeczy, ich charakter prawny, zakres ochrony i skutki są zupełnie różne. Nieznajomość tych różnic bywa kosztowna – zwłaszcza gdy reklamacja trafia na drogę sądową.
Czym jest rękojmia?
Rękojmia to ustawowa odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne lub prawne rzeczy sprzedanej. Powstaje automatycznie z mocy prawa – nie trzeba jej zapisywać w umowie ani „aktywować”.
Najważniejsze cechy rękojmi:
- odpowiada sprzedawca, a nie producent,
- dotyczy wad istniejących w chwili wydania rzeczy lub wynikających z jej przyczyny,
- obowiązuje co do zasady przez 2 lata od dnia wydania rzeczy (na nieruchomości 5 lat),
- daje kupującemu konkretne uprawnienia: naprawa, wymiana, obniżenie ceny, odstąpienie od umowy.
Czym jest gwarancja?
Gwarancja to dobrowolne zobowiązanie gwaranta (najczęściej producenta), udzielane na określonych przez niego warunkach.
Jej cechy:
- jest dobrowolna – może istnieć, ale nie musi,
- jej zakres wynika wyłącznie z treści dokumentu gwarancyjnego,
- określa:
- czas trwania ochrony,
- sposób realizacji napraw,
- wyłączenia odpowiedzialności,
- nie zastępuje rękojmi – oba uprawnienia mogą funkcjonować równolegle.
Najważniejsze różnice – w praktyce
1. Źródło odpowiedzialności
-
Rękojmia – wynika z ustawy
-
Gwarancja – wynika z oświadczenia gwaranta
2. Podmiot odpowiedzialny
-
Rękojmia – sprzedawca
-
Gwarancja – gwarant (np. producent).
3. Czas trwania
-
Rękojmia – standardowo 2 lata (nieruchomości 5 lat);
-
Gwarancja – dowolny (np. 12, 24, 60 miesięcy)
4. Wybór ścieżki
Kupujący sam decyduje, czy korzysta z rękojmi, czy z gwarancji – sprzedawca nie może tego narzucić.
Częsty błąd klientów: „jest gwarancja, więc rękojmia nie działa”
To jeden z najczęstszych mitów. Udzielenie gwarancji nie wyłącza ani nie ogranicza rękojmi. Kupujący może nawet rozpocząć reklamację z gwarancji, a następnie – jeżeli okaże się nieskuteczna – skorzystać z rękojmi.
Rękojmia czy gwarancja – co wybrać?
Podsumowanie
- Rękojmia i gwarancja to dwa odrębne reżimy odpowiedzialności.
- Rękojmia jest ustawowa i silnie chroni kupującego.
- Gwarancja jest dobrowolna i zależna od jej treści.
- Konsument ma prawo wyboru – i warto z tego prawa świadomie korzystać.
W praktyce kancelaryjnej wiele sporów dałoby się rozwiązać szybciej i taniej, gdyby już na etapie reklamacji prawidłowo wybrano podstawę odpowiedzialności. Właśnie tam często rozstrzyga się los całej sprawy.
Stan prawny na dzień: 29 grudnia 2025 r.
Masz problem prawny związany z rękojmią lub gwarancją? Skontaktuj się z Kancelarią:
